องค์ประกอบการติดตั้งระบบชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า ต้องเตรียมระบบไฟอย่างไรให้ปลอดภัย?

การติดตั้งระบบชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า หรือ EV Charger เป็นเรื่องที่ต้องวางแผนมากกว่าการเลือกซื้อเครื่องชาร์จเพียงอย่างเดียว เพราะเครื่องชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าเป็นโหลดไฟฟ้าที่ทำงานต่อเนื่องเป็นเวลานาน ระบบไฟภายในบ้าน อาคาร หรือสำนักงานจึงต้องรองรับได้อย่างเหมาะสม หากยังอยู่ในขั้นเลือกตัวเครื่อง ควรอ่าน Wall Charger คืออะไร? วิธีเลือกกำลังชาร์จให้เหมาะกับรถและระบบไฟบ้าน ควบคู่กับบทความนี้

องค์ประกอบสำคัญของการติดตั้งไม่ได้มีแค่ตัวเครื่องชาร์จ แต่ยังรวมถึงมิเตอร์ไฟฟ้า สายเมน สายไฟวงจรชาร์จ เบรกเกอร์ อุปกรณ์ตัดไฟรั่ว ระบบสายดิน และตำแหน่งติดตั้ง หากอุปกรณ์ส่วนใดไม่เหมาะสม อาจทำให้เบรกเกอร์ตัดบ่อย สายไฟร้อน แรงดันไฟตก หรือเกิดความเสี่ยงต่อไฟฟ้าลัดวงจรได้

บทความนี้จะอธิบายองค์ประกอบการติดตั้งระบบชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าแบบเข้าใจง่าย พร้อมเชื่อมโยงกับข้อกำหนดของการไฟฟ้าและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง เพื่อช่วยให้เจ้าของรถเข้าใจว่าควรให้ผู้ติดตั้งตรวจอะไรบ้างก่อนติดตั้งจริง ทั้งนี้ค่าพิกัดสาย เบรกเกอร์ RCD และระบบสายดินต้องออกแบบจากหน้างานและคู่มือของ EVSE ไม่ควรใช้ตัวเลขตัวอย่างในบทความแทนการคำนวณทางวิศวกรรม

มาตรฐานและข้อกำหนด EV Charger ที่ควรรู้ก่อนติดตั้ง

การติดตั้ง EV Charger ในไทยควรพิจารณาทั้ง มาตรฐานของตัว EVSE และ มาตรฐานการติดตั้งวงจรไฟฟ้า เพราะเครื่องชาร์จที่ผ่านมาตรฐานไม่ได้หมายความว่าสามารถนำไปต่อกับระบบไฟบ้านแบบใดก็ได้

สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมระบุว่า มอก. 61851 เล่ม 1-2567 มีผลใช้ตั้งแต่วันที่ 25 กรกฎาคม 2568 และอ้างอิง IEC 61851-1:2017 แบบ Reprint-Modified ส่วน IEC 60364-7-722 ครอบคลุมวงจรที่ใช้จ่ายพลังงานให้ยานยนต์ไฟฟ้าโดยตรง

ข้อควรจำ: มาตรฐานของเครื่องชาร์จและมาตรฐานการติดตั้งเป็นคนละเรื่องกัน ตัว EVSE ต้องเหมาะกับรถและได้มาตรฐาน ขณะที่สายไฟ เบรกเกอร์ RCD ระบบสายดิน มิเตอร์ และตู้ไฟต้องออกแบบให้เหมาะกับสถานที่จริงด้วย

องค์ประกอบการติดตั้งระบบชาร์จรถยนต์ไฟฟ้ามีอะไรบ้าง?

ระบบชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าภายในบ้านหรืออาคารประกอบด้วยส่วนสำคัญดังนี้

• เครื่องชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า
• มิเตอร์ไฟฟ้า
• ระบบไฟ 1 เฟสหรือ 3 เฟส
• ตู้เมนไฟฟ้า
• สายเมนและสายวงจรชาร์จ
• เบรกเกอร์
• อุปกรณ์ตัดไฟรั่ว
• ระบบสายดิน
• อุปกรณ์ป้องกันไฟกระชาก
• ระบบควบคุมโหลด
• ตำแหน่งติดตั้ง
• ระบบสื่อสารและแอปพลิเคชัน

ทุกส่วนต้องได้รับการออกแบบให้สัมพันธ์กับกำลังไฟของเครื่องชาร์จ รุ่นรถยนต์ ระยะเดินสาย และโหลดไฟฟ้าภายในสถานที่

1. การเลือกประเภทเครื่องชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า

ก่อนติดตั้งควรเลือกประเภทและกำลังไฟของเครื่องชาร์จให้เหมาะกับรถและพฤติกรรมการใช้งาน

เครื่องชาร์จ AC

เครื่องชาร์จ AC หรือ Wall Charger เป็นประเภทที่นิยมติดตั้งในบ้าน สำนักงาน โรงแรม และอาคารทั่วไป โดยกำลังไฟที่พบได้บ่อย ได้แก่

• 3.7 กิโลวัตต์
• 7.4 กิโลวัตต์
• 11 กิโลวัตต์
• 22 กิโลวัตต์

เครื่องชาร์จขนาด 7.4 กิโลวัตต์มักเหมาะกับบ้านที่ใช้ไฟ 1 เฟส ส่วนเครื่องชาร์จขนาด 11 และ 22 กิโลวัตต์มักต้องใช้ระบบไฟ 3 เฟส

อย่างไรก็ตาม กำลังชาร์จจริงขึ้นอยู่กับความสามารถของรถด้วย หากรถรองรับการชาร์จ AC สูงสุดเพียง 7 กิโลวัตต์ แม้ติดตั้งเครื่องชาร์จขนาด 22 กิโลวัตต์ รถก็ยังรับไฟได้ตามขีดจำกัดของตัวรถ

เครื่องชาร์จ DC

เครื่องชาร์จ DC Fast Charger ชาร์จได้รวดเร็วกว่า เพราะจ่ายไฟตรงเข้าสู่แบตเตอรี่รถยนต์ แต่ต้องใช้ระบบไฟขนาดใหญ่และมีต้นทุนติดตั้งสูง

เครื่องชาร์จประเภทนี้เหมาะกับ

• สถานีชาร์จสาธารณะ
• ปั๊มน้ำมัน
• ศูนย์การค้า
• โรงแรม
• ศูนย์บริการรถยนต์
• ธุรกิจรถ Fleet
• จุดพักรถระหว่างทาง

สำหรับบ้านพักอาศัยทั่วไป เครื่องชาร์จ AC มักเพียงพอและคุ้มค่ากว่า

2. การตรวจสอบระบบไฟฟ้าของสถานที่

ก่อนติดตั้ง EV Charger ต้องตรวจสอบว่าระบบไฟเดิมรองรับโหลดเพิ่มเติมได้หรือไม่

รายการที่ควรตรวจสอบ ได้แก่

• ระบบไฟเป็น 1 เฟสหรือ 3 เฟส
• ขนาดมิเตอร์ไฟฟ้า
• ขนาดสายเมน
• ขนาดเมนเบรกเกอร์
• โหลดไฟฟ้าที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน
• พื้นที่ว่างในตู้ไฟ
• สภาพของตู้ไฟและอุปกรณ์เดิม
• ระบบสายดิน
• ระยะทางจากตู้ไฟถึงจุดติดตั้ง
• เครื่องใช้ไฟฟ้ากำลังสูงที่เปิดพร้อมกัน

บ้านที่มีเครื่องปรับอากาศหลายเครื่อง เครื่องทำน้ำอุ่น เตาไฟฟ้า ปั๊มน้ำ หรืออุปกรณ์ไฟฟ้ากำลังสูง อาจมีโหลดรวมสูงจนไม่เหลือกำลังเพียงพอสำหรับเครื่องชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า

ดังนั้นจึงควรคำนวณโหลดรวมก่อนติดตั้ง ไม่ควรพิจารณาจากขนาดมิเตอร์เพียงอย่างเดียว

ระบบไฟบ้านกับ Wall Charger ต้องดูอะไรคู่กัน?

การเลือก Wall Charger ไม่ควรเริ่มจากคำถามว่า “ซื้อ 7.4, 11 หรือ 22 kW ดี” แต่ควรเริ่มจาก 3 ข้อมูล ได้แก่ รถรับ AC ได้สูงสุดเท่าไร, ระบบไฟบ้านรองรับโหลดเพิ่มได้เท่าไร และ ต้องการเติมพลังงานกี่ kWh ต่อคืน

• หากรถรับ AC ได้ไม่สูงมาก การติดเครื่องกำลังสูงกว่าก็ไม่ได้ทำให้รถรับไฟเกินขีดจำกัดของ On-board Charger
• หากบ้านมีโหลดสูงอยู่แล้ว ควรพิจารณา Dynamic Load Management แทนการเพิ่มกำลังชาร์จอย่างเดียว
• หากต้องเพิ่มมิเตอร์หรือเปลี่ยนระบบ 1 เฟสเป็น 3 เฟส ต้องตรวจข้อกำหนดของการไฟฟ้าและอุปกรณ์ฝั่งบ้านร่วมด้วย
• หากติดตั้งหลายจุด ควรออกแบบ Load Management และวงจรย่อยตั้งแต่ต้น

รายละเอียดเรื่องประเภท Wall Charger, Smart Charger, Dynamic Load Management, IP Rating และการเลือกกำลังชาร์จ อ่านต่อที่ คู่มือเลือก Wall Charger สำหรับรถ EV

3. ระบบไฟ 1 เฟสและ 3 เฟสต่างกันอย่างไร?

ระบบไฟ 1 เฟส

ระบบไฟ 1 เฟสพบได้ทั่วไปในบ้านพักอาศัย เหมาะกับเครื่องชาร์จขนาดไม่สูงมาก เช่น 3.7 หรือ 7.4 กิโลวัตต์

ตัวอย่างกระแสไฟโดยประมาณ

• เครื่องชาร์จ 3.7 กิโลวัตต์ ใช้กระแสประมาณ 16 แอมป์
• เครื่องชาร์จ 7.4 กิโลวัตต์ ใช้กระแสประมาณ 32 แอมป์

ข้อดีคือระบบไม่ซับซ้อนและติดตั้งง่ายกว่า แต่หากบ้านมีโหลดไฟฟ้าสูงอยู่แล้ว อาจเกิดปัญหาไฟไม่พอหรือเมนเบรกเกอร์ตัดได้

ระบบไฟ 3 เฟส

ระบบไฟ 3 เฟสสามารถกระจายโหลดได้ดีกว่า เหมาะกับ

• เครื่องชาร์จขนาด 11 หรือ 22 กิโลวัตต์
• อาคารขนาดใหญ่
• โรงแรม
• สำนักงาน
• โชว์รูม
• บ้านที่มีเครื่องใช้ไฟฟ้ากำลังสูง
• สถานที่ที่ติดตั้งเครื่องชาร์จหลายเครื่อง

การใช้ระบบ 3 เฟสต้องออกแบบการกระจายโหลดในแต่ละเฟสให้สมดุล เพื่อป้องกันโหลดไม่เท่ากันและลดปัญหาแรงดันไฟผิดปกติ

4. มิเตอร์ไฟฟ้าต้องมีขนาดเท่าไร?

ขนาดมิเตอร์ที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับกำลังของเครื่องชาร์จและโหลดรวมภายในบ้าน

มิเตอร์ที่พบได้ในบ้านพักอาศัย เช่น

• 5(15) แอมป์
• 15(45) แอมป์
• 30(100) แอมป์
• มิเตอร์ระบบ 3 เฟส

ตัวเลขขนาดมิเตอร์ไม่ควรใช้เป็นเกณฑ์เพียงอย่างเดียว เพราะต้องตรวจร่วมกับสายเมน ตู้ไฟ เมนเบรกเกอร์ โหลดสูงสุดของบ้าน และข้อกำหนดของการไฟฟ้าในพื้นที่ ผู้ใช้ในเขต PEA สามารถตรวจ เอกสารมาตรฐาน EV Charging ของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ส่วนพื้นที่กรุงเทพฯ นนทบุรี และสมุทรปราการควรตรวจแนวทางของ MEA เพิ่มเติม

ตัวอย่างเช่น เครื่องชาร์จขนาด 7.4 กิโลวัตต์ใช้กระแสประมาณ 32 แอมป์ หากบ้านใช้มิเตอร์ 15(45) แอมป์และเปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่นพร้อมกัน โหลดรวมอาจสูงเกินความสามารถของระบบ

แนวทางแก้ไขอาจประกอบด้วย

• ตั้งเวลาชาร์จในช่วงกลางคืน
• ลดกำลังชาร์จ
• ติดตั้งระบบควบคุมโหลด
• เพิ่มขนาดมิเตอร์
• เปลี่ยนระบบไฟเป็น 3 เฟส
• ปรับปรุงสายเมนและตู้ไฟ

5. ต้องเปลี่ยนมิเตอร์ก่อนติดตั้งหรือไม่?

ไม่ใช่ทุกบ้านที่ต้องเปลี่ยนมิเตอร์ หากระบบเดิมมีความสามารถเพียงพอและโหลดรวมไม่สูงเกินไป ก็สามารถติดตั้งได้โดยไม่ต้องเพิ่มขนาดมิเตอร์

ควรพิจารณาเปลี่ยนหรือเพิ่มขนาดมิเตอร์เมื่อ

• มิเตอร์เดิมมีขนาดเล็ก
• เครื่องชาร์จใช้กระแสสูง
• บ้านมีเครื่องใช้ไฟฟ้ากำลังสูงหลายชนิด
• ต้องการติดตั้งเครื่องชาร์จหลายเครื่อง
• เมนเบรกเกอร์ตัดบ่อย
• สายเมนเดิมรองรับโหลดไม่เพียงพอ
• มีแผนเพิ่มอุปกรณ์ไฟฟ้าในอนาคต
• ต้องการเปลี่ยนจากระบบ 1 เฟสเป็น 3 เฟส

ก่อนขอเพิ่มขนาดมิเตอร์ ควรให้ช่างตรวจสอบระบบไฟภายในก่อน เพราะการเปลี่ยนมิเตอร์โดยไม่ปรับปรุงสายเมนหรือเบรกเกอร์อาจทำให้ระบบไม่ปลอดภัย

6. สายไฟสำหรับ EV Charger ควรใช้ขนาดเท่าไร?

วงจรของ EV Charger ควรเป็นวงจรเฉพาะ ไม่ควรต่อร่วมกับปลั๊กไฟ เครื่องปรับอากาศ เครื่องทำน้ำอุ่น หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่น

การเลือกขนาดสายไฟต้องพิจารณาจาก

• กระแสสูงสุดของเครื่องชาร์จ
• ระยะเดินสาย
• วิธีเดินสาย
• ชนิดของสายไฟ
• อุณหภูมิบริเวณติดตั้ง
• จำนวนสายที่เดินรวมในท่อ
• ค่าแรงดันไฟตก
• พิกัดของเบรกเกอร์
• ตำแหน่งภายในหรือภายนอกอาคาร

ตารางต่อไปนี้เป็นเพียงตัวอย่างช่วงขนาดสายที่มักพบในงานติดตั้งทั่วไป ไม่ใช่ค่ามาตรฐานตายตัว และไม่ควรใช้สั่งซื้อสายโดยไม่คำนวณหน้างาน

ขนาดสายจริงต้องคำนวณจากกระแสใช้งาน วิธีเดินสาย อุณหภูมิ การรวมกลุ่มสาย ระยะเดินสาย ค่าแรงดันตก พิกัดอุปกรณ์ป้องกัน และเงื่อนไขของผู้ผลิต EVSE จึงไม่ควรใช้สูตร “เครื่องกี่ kW ต้องใช้สายกี่ ตร.มม.” แบบตายตัว

7. ระยะเดินสายมีผลอย่างไร?

ระยะเดินสายยิ่งไกล ความต้านทานของสายยิ่งสูง ทำให้เกิดแรงดันไฟตกและการสูญเสียพลังงาน

ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น ได้แก่

• เครื่องชาร์จทำงานไม่เต็มกำลัง
• ชาร์จช้าลง
• สายไฟเกิดความร้อน
• เครื่องชาร์จแจ้งเตือนแรงดันผิดปกติ
• อุปกรณ์มีอายุการใช้งานสั้นลง

หากตู้ไฟอยู่ไกลจากจุดจอดรถ อาจต้องเพิ่มขนาดสายเพื่อลดแรงดันตก แม้ว่าสายขนาดเดิมจะรองรับกระแสได้ก็ตาม

8. วิธีเดินสายไฟให้ปลอดภัย

การเดินสายไฟควรเลือกให้เหมาะกับพื้นที่และสภาพแวดล้อม

หลักสำคัญ ได้แก่

• ใช้สายไฟที่มีมาตรฐานรับรอง
• เดินสายในท่อหรือรางที่เหมาะสม
• ป้องกันสายจากแดด ฝน และความชื้น
• หลีกเลี่ยงบริเวณที่รถอาจทับสาย
• ไม่ต่อสายกลางทางโดยไม่จำเป็น
• ใช้อุปกรณ์เข้าหัวสายที่เหมาะสม
• ขันขั้วต่อให้แน่น
• แยกวงจรชาร์จออกจากวงจรทั่วไป
• ป้องกันจุดต่อจากน้ำและฝุ่น

หากติดตั้งกลางแจ้ง ควรเลือกอุปกรณ์ที่มีระดับป้องกันน้ำและฝุ่นเหมาะสม รวมถึงหลีกเลี่ยงบริเวณที่มีน้ำท่วมขัง

9. เบรกเกอร์สำหรับ EV Charger ต้องใช้แบบใด?

เบรกเกอร์มีหน้าที่ป้องกันกระแสเกินและไฟฟ้าลัดวงจร โดยควรติดตั้งแยกสำหรับเครื่องชาร์จแต่ละเครื่อง

อุปกรณ์ที่พบได้ ได้แก่

MCB

เหมาะกับวงจรขนาดเล็กถึงขนาดกลาง เช่น เครื่องชาร์จภายในบ้าน

MCCB

รองรับกระแสสูงกว่า เหมาะกับอาคารขนาดใหญ่ สถานีชาร์จ หรือเครื่องชาร์จกำลังสูง

RCBO

รวมการป้องกันกระแสเกิน ไฟฟ้าลัดวงจร และไฟรั่วไว้ในอุปกรณ์เดียว

การเลือกขนาดเบรกเกอร์ต้องสัมพันธ์กับขนาดสายและกระแสของเครื่องชาร์จ ไม่ควรเพิ่มขนาดเบรกเกอร์เพื่อแก้ปัญหาเบรกเกอร์ตัดโดยไม่ตรวจสอบสายไฟ เพราะอาจทำให้สายร้อนก่อนที่เบรกเกอร์จะตัด

10. อุปกรณ์ตัดไฟรั่วสำคัญอย่างไร?

อุปกรณ์ตัดไฟรั่ว หรือ RCD มีหน้าที่ตรวจจับกระแสไฟที่รั่วออกจากวงจร และตัดไฟเมื่อพบความผิดปกติ

ระบบชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าควรใช้อุปกรณ์ป้องกันกระแสไฟรั่วที่เหมาะกับ EVSE เพราะอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์กำลังภายในระบบชาร์จอาจทำให้เกิดองค์ประกอบกระแสตรงตกค้างซึ่งต้องพิจารณาต่างจากเครื่องใช้ไฟฟ้าทั่วไป มาตรฐาน IEC 60364-7-722 ครอบคลุมข้อกำหนดเฉพาะสำหรับวงจรที่จ่ายพลังงานให้ยานยนต์ไฟฟ้า ขณะที่ชนิด RCD และการตรวจจับ DC residual current ต้องเลือกตามข้อกำหนดของระบบและคู่มือผู้ผลิตเครื่องชาร์จ

เครื่องชาร์จบางรุ่นมีฟังก์ชันตรวจจับ DC residual current ภายใน แต่บางรุ่นต้องใช้อุปกรณ์ภายนอกเพิ่มเติม จึงต้องตรวจคู่มือ EVSE และแบบติดตั้งของผู้ผลิตก่อนเลือก RCD/RCBO ไม่ควรตัดสินจากคำว่า “มี RCD” เพียงอย่างเดียว

11. ระบบสายดินต้องพร้อมก่อนติดตั้ง

ระบบสายดินช่วยนำกระแสไฟผิดปกติลงดิน และช่วยให้อุปกรณ์ป้องกันตัดไฟได้อย่างรวดเร็ว

สิ่งที่ต้องตรวจสอบ ได้แก่

• มีหลักดินหรือไม่
• สายดินต่อเนื่องถึงเครื่องชาร์จหรือไม่
• ขนาดสายดินเหมาะสมหรือไม่
• จุดต่อแน่นและไม่มีสนิม
• ระบบสายดินมีค่าความต้านทานเหมาะสม
• ไม่มีการใช้สายนิวทรัลแทนสายดิน

EV Charger หลายรุ่นจะไม่เริ่มชาร์จหากตรวจพบว่าระบบสายดินผิดปกติ จึงไม่ควรข้ามขั้นตอนนี้เด็ดขาด

12. อุปกรณ์ป้องกันไฟกระชาก

อุปกรณ์ป้องกันไฟกระชาก หรือ SPD ช่วยลดความเสียหายจากแรงดันไฟที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว เช่น จากฟ้าผ่าหรือความผิดปกติของระบบไฟ

EV Charger มีวงจรอิเล็กทรอนิกส์และระบบสื่อสารภายใน การติดตั้ง SPD จึงช่วยเพิ่มการป้องกันให้กับ

• ตัวเครื่องชาร์จ
• ระบบควบคุม
• รถยนต์
• ตู้ไฟ
• อุปกรณ์สื่อสาร

การเลือกอุปกรณ์ควรพิจารณาตำแหน่งติดตั้ง ระบบสายดิน และความเสี่ยงของพื้นที่

13. จำเป็นต้องแยกตู้ไฟสำหรับ EV Charger หรือไม่?

หากตู้ไฟเดิมมีพื้นที่และรองรับอุปกรณ์ใหม่ได้ อาจติดตั้งวงจรชาร์จในตู้เดิมได้

ควรแยกตู้ไฟเมื่อ

• ตู้เดิมไม่มีช่องว่าง
• เครื่องชาร์จอยู่ห่างจากตู้เมน
• มีเครื่องชาร์จหลายเครื่อง
• ต้องการแยกมิเตอร์วัดค่าไฟ
• ต้องใช้ระบบควบคุมโหลด
• เป็นพื้นที่เชิงพาณิชย์
• ต้องการความสะดวกในการซ่อมบำรุง

ภายในตู้ย่อยอาจประกอบด้วยเบรกเกอร์ RCD SPD มิเตอร์วัดพลังงาน และอุปกรณ์สื่อสาร

14. ระบบควบคุมโหลดช่วยอย่างไร?

ระบบควบคุมโหลด หรือ Load Management ช่วยปรับกำลังชาร์จให้เหมาะกับปริมาณไฟที่อาคารกำลังใช้งาน

Static Load Management

กำหนดกำลังชาร์จสูงสุดไว้ล่วงหน้า

Dynamic Load Management

ตรวจสอบโหลดของบ้านแบบเรียลไทม์ หากบ้านใช้ไฟมาก ระบบจะลดกำลังชาร์จ และเมื่อโหลดลดลง ระบบจะเพิ่มกำลังชาร์จโดยอัตโนมัติ

ระบบนี้เหมาะกับ

• บ้านที่มิเตอร์มีขนาดจำกัด
• อาคารที่มีโหลดสูง
• สถานที่ที่มีเครื่องชาร์จหลายเครื่อง
• ผู้ที่ไม่ต้องการเพิ่มขนาดมิเตอร์
• ธุรกิจรถ Fleet

15. การเลือกตำแหน่งติดตั้ง

ตำแหน่งติดตั้งควรสะดวกต่อการใช้งานและปลอดภัย

ควรเลือกบริเวณที่

• อยู่ใกล้จุดจอดรถ
• สายชาร์จไม่พาดทางเดิน
• ไม่เสี่ยงต่อการถูกรถชน
• ไม่อยู่ในจุดน้ำท่วม
• มีหลังคาหรือการป้องกันสภาพอากาศ
• มีแสงสว่างเพียงพอ
• เข้าถึงตู้ไฟได้สะดวก
• มีพื้นที่ระบายความร้อน
• มีสัญญาณอินเทอร์เน็ต หากใช้ระบบออนไลน์

ควรติดตั้งที่แขวนหัวชาร์จและที่จัดเก็บสาย เพื่อป้องกันสายตกพื้นหรือได้รับความเสียหาย

16. หัวชาร์จต้องตรงกับรถยนต์

ก่อนซื้อ EV Charger ควรตรวจสอบประเภทหัวชาร์จของรถ

หัวชาร์จที่พบได้บ่อย ได้แก่

• Type 2 สำหรับการชาร์จ AC
• CCS2 สำหรับการชาร์จ DC
• หัวชาร์จประเภทอื่นตามรุ่นรถ

ควรตรวจสอบข้อมูลเพิ่มเติม เช่น

• กำลังชาร์จสูงสุดของรถ
• รถรองรับไฟ 1 เฟสหรือ 3 เฟส
• ความยาวสายชาร์จ
• ระบบล็อกหัวชาร์จ
• การควบคุมผ่านแอปพลิเคชัน
• การตั้งเวลาชาร์จ

17. ขั้นตอนการติดตั้ง EV Charger

การติดตั้งควรดำเนินการตามลำดับดังนี้

สำรวจหน้างาน

ตรวจสอบมิเตอร์ ตู้ไฟ สายเมน ระบบสายดิน และตำแหน่งจอดรถ

ตรวจสอบข้อมูลรถและเครื่องชาร์จ

พิจารณากำลังชาร์จ จำนวนเฟส และหัวชาร์จ

คำนวณโหลดไฟฟ้า

รวมโหลดของเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้านกับโหลดของ EV Charger

ออกแบบวงจร

กำหนดขนาดสาย เบรกเกอร์ อุปกรณ์ตัดไฟรั่ว ระบบสายดิน และเส้นทางเดินสาย

ปรับปรุงระบบเดิม

อาจต้องเพิ่มขนาดมิเตอร์ เปลี่ยนสายเมน เพิ่มตู้ไฟ หรือเพิ่มระบบควบคุมโหลด

ติดตั้งอุปกรณ์

ติดตั้งเครื่องชาร์จ ตู้ไฟ สายไฟ ท่อร้อยสาย และอุปกรณ์ป้องกัน

ตรวจสอบและทดสอบระบบ

ตรวจสอบแรงดันไฟ ความแน่นของขั้วต่อ ระบบสายดิน และการทำงานของอุปกรณ์ตัดไฟ

ทดลองชาร์จจริง

เชื่อมต่อรถและตรวจสอบกำลังชาร์จ อุณหภูมิ และสถานะการทำงาน

18. ทำไมควรติดตั้งโดยผู้เชี่ยวชาญ?

EV Charger เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ไฟฟ้ากำลังสูงและทำงานต่อเนื่อง ความผิดพลาดเพียงเล็กน้อยอาจทำให้เกิดความร้อนสะสมหรือไฟฟ้าลัดวงจรได้

ผู้ติดตั้งควรมีความรู้เกี่ยวกับ

• ระบบไฟ 1 เฟสและ 3 เฟส
• การคำนวณโหลด
• การเลือกขนาดสาย
• การคำนวณแรงดันตก
• การเลือกเบรกเกอร์
• การเลือกอุปกรณ์ตัดไฟรั่ว
• ระบบสายดิน
• การทดสอบระบบ
• คู่มือเครื่องชาร์จ

ไม่ควรติดตั้งด้วยตนเองหากไม่มีความรู้และเครื่องมือทดสอบที่เหมาะสม

19. ค่าใช้จ่ายในการติดตั้งขึ้นอยู่กับอะไร?

ค่าใช้จ่ายในการติดตั้งระบบชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ได้แก่

• ราคาเครื่องชาร์จ
• กำลังไฟของเครื่อง
• ระบบไฟ 1 เฟสหรือ 3 เฟส
• ระยะเดินสาย
• ขนาดสายไฟ
• วิธีเดินสาย
• จำนวนอุปกรณ์ป้องกัน
• การเพิ่มตู้ไฟ
• การปรับปรุงสายดิน
• การเพิ่มขนาดมิเตอร์
• การติดตั้งระบบควบคุมโหลด
• งานเจาะผนังหรือเดินสายใต้ดิน

หน้างานที่ตู้ไฟอยู่ใกล้จุดจอดรถและระบบเดิมรองรับได้ มักมีค่าใช้จ่ายต่ำกว่าหน้างานที่ต้องปรับปรุงระบบไฟทั้งชุด

20. ข้อผิดพลาดที่ควรหลีกเลี่ยง

ใช้ปลั๊กพ่วงชาร์จรถ

ปลั๊กพ่วงทั่วไปอาจไม่รองรับโหลดต่อเนื่องและเกิดความร้อนได้

ต่อเครื่องชาร์จร่วมกับวงจรอื่น

อาจทำให้วงจรรับโหลดเกินและเบรกเกอร์ตัด

ใช้สายไฟขนาดเล็กเกินไป

ทำให้สายร้อนและเกิดแรงดันตก

เพิ่มขนาดเบรกเกอร์โดยไม่เปลี่ยนสาย

อาจทำให้สายไฟเสียหายก่อนที่เบรกเกอร์จะตัด

ไม่มีระบบสายดิน

เพิ่มความเสี่ยงจากไฟฟ้าดูดและทำให้เครื่องชาร์จไม่ทำงาน

เลือกอุปกรณ์ตัดไฟรั่วไม่เหมาะสม

อาจไม่สามารถตรวจจับกระแสไฟรั่วจากระบบชาร์จได้อย่างถูกต้อง

ติดตั้งในจุดน้ำท่วม

เพิ่มความเสี่ยงต่ออุปกรณ์และผู้ใช้งาน

21. การบำรุงรักษาหลังติดตั้ง

ระบบชาร์จควรได้รับการตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอ

รายการที่ควรตรวจสอบ ได้แก่

• สภาพสายชาร์จ
• ฉนวนสายไฟ
• หัวชาร์จ
• รอยไหม้หรือสีผิดปกติ
• ความร้อนของสายและอุปกรณ์
• การทำงานของเบรกเกอร์
• การทำงานของอุปกรณ์ตัดไฟรั่ว
• สภาพตู้ไฟ
• ระบบสายดิน
• ความชื้นภายในอุปกรณ์
• ซอฟต์แวร์และแอปพลิเคชัน

หากพบกลิ่นไหม้ เครื่องร้อนผิดปกติ หรือเบรกเกอร์ตัดซ้ำ ควรหยุดใช้งานและให้ช่างตรวจสอบทันที

Checklist ก่อนติดตั้งระบบชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า

ก่อนติดตั้งควรตรวจสอบรายการต่อไปนี้

• รถรองรับกำลังชาร์จสูงสุดเท่าไร
• ต้องการชาร์จให้เต็มภายในกี่ชั่วโมง
• ระบบไฟเป็น 1 เฟสหรือ 3 เฟส
• มิเตอร์มีขนาดเท่าไร
• สายเมนรองรับหรือไม่
• เมนเบรกเกอร์รองรับหรือไม่
• ตู้ไฟมีพื้นที่เพียงพอหรือไม่
• มีระบบสายดินหรือไม่
• ระยะเดินสายกี่เมตร
• ต้องเพิ่มขนาดสายหรือไม่
• ต้องใช้ระบบควบคุมโหลดหรือไม่
• ตำแหน่งติดตั้งปลอดภัยหรือไม่
• เครื่องชาร์จรองรับหัวชาร์จของรถหรือไม่
• ผู้ติดตั้งมีประสบการณ์หรือไม่

สรุป

องค์ประกอบการติดตั้งระบบชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าครอบคลุมทั้งเครื่องชาร์จ มิเตอร์ สายเมน สายไฟ เบรกเกอร์ อุปกรณ์ตัดไฟรั่ว ระบบสายดิน และการบริหารโหลด

การเลือกอุปกรณ์ทุกชิ้นต้องสัมพันธ์กัน ไม่ควรเลือกเฉพาะเครื่องชาร์จที่มีกำลังสูงที่สุดโดยไม่ตรวจสอบว่าระบบไฟของบ้านรองรับหรือไม่

การให้ช่างผู้เชี่ยวชาญสำรวจหน้างาน คำนวณโหลด และออกแบบวงจรเฉพาะ จะช่วยให้ระบบชาร์จทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ ลดปัญหาไฟตก เบรกเกอร์ตัด หรือสายไฟร้อน และช่วยเพิ่มความปลอดภัยให้กับรถยนต์ บ้าน และผู้ใช้งานในระยะยาว

คำถามที่พบบ่อย

แหล่งอ้างอิง

• การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค. เอกสาร EV Charging: มาตรฐานและข้อกำหนดในการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับบ้านอยู่อาศัย อาคารชุด อาคารสำนักงาน และสถานีอัดประจุ. PEA. https://www.pea.co.th/node/460
• การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค. เช็กลิสต์ติดตั้งตู้ชาร์จรถไฟฟ้าที่บ้าน ต้องมีอะไรบ้าง? PEA. https://www.pea.co.th/news/infographic/2308
• การไฟฟ้านครหลวง. บริการและแนวทางติดตั้งเครื่องชาร์จไฟฟ้า. KEN by MEA. https://ken.mea.or.th/
• สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม. มอก. 61851 เล่ม 1-2567 ระบบอัดประจุแบบการนำไฟฟ้าสำหรับยานยนต์ไฟฟ้า เล่ม 1 ข้อกำหนดทั่วไป. สมอ. มอก. 61851 เล่ม 1-2567
• International Electrotechnical Commission. IEC 60364-7-722:2018 Low-voltage electrical installations – Supplies for electric vehicles. IEC. https://webstore.iec.ch/en/publication/29958
• International Electrotechnical Commission. IEC 61851-1:2017 Electric vehicle conductive charging system – Part 1: General requirements. IEC. https://webstore.iec.ch/en/publication/33644

หมายเหตุ: ข้อกำหนดของการไฟฟ้าและมาตรฐานผลิตภัณฑ์สามารถมีการปรับปรุงได้ ควรตรวจเอกสารฉบับล่าสุดก่อนออกแบบหรือติดตั้งจริง

ติดต่อเรา | จองซื้อ & ทดลองขับ

อยากเป็นเจ้าของหรือสนใจทดลองขับรถยนต์ไฟฟ้า Denza รถยนต์ไฟฟ้าหรูที่ตอบโจทย์ทั้งครอบครัวและสมรรถนะขั้นสุด ติดต่อ Denza BD Ultimate ได้ทุกสาขาพร้อมทีมงานให้คำปรึกษาและบริการครบวงจร

• สถานที่
  • สาขาสงขลา: 312 หมู่ 7 ตำบลท่าช้าง อำเภอบางกล่ำ จังหวัดสงขลา 90110
  • สาขาภูเก็ต: 99/99 หมู่ 5 ตำบลรัษฎา อำเภอเมืองภูเก็ต จังหวัดภูเก็ต 83000
• Facebook: Denza BD Ultimate
• Instagram: Denza BD Ultimate
• Youtube: Denza BD Ultimate
• Tiktok: Denza BD Ultimate
• LINE: Denza BD Ultimate
• Website: www.denzabdultimate.com/th/
• ทดลองขับ: คลิกเลย!